Montana tomorri është gjetur në zonën e Tomorit dhe Kulmakut, në lartësi mbi 1700 metra. Sipas materialit të kërkuesve, deri tani nuk është hasur jashtë kësaj zone. Emri i tij i bën jehonë Malit të Tomorit. Ndërsa Montana dani është gjetur në malet e Trebeshinës, Lunxhërisë dhe Nemërçkës.

Dy llojet dallohen edhe nga forma e krahëve të përparmë të meshkujve, të quajtur tegmina. Te M. tomorri, ato janë më të ngritura dhe majat zakonisht takohen; te M. dani, janë më të sheshta dhe majat qëndrojnë të ndara.

Ky zbulim na njeh më mirë me biodiversitetin e maleve të Shqipërisë dhe tregon sa shumë mbetet për t’u studiuar në habitatet e tyre.

Në bregdetin e Velipojës, pjesë e Peizazhit Ujor Tokësor të Mbrojtur “Lumi Buna–Velipojë”, u zhvillua një aktivitet pastrimi dhe ndërgjegjësimi së bashku me nxënësit e shkollës 9-vjeçare “Gjergj Vat Martini”. AdZM Durrës, në bashkëpunim me punonjës të Agjencisë Kombëtare të Bregdetit, pastroi zonën e Fllakës, në peizazhin e mbrojtur “Bisht-Kamëz”.

Në Plazhin e Divjakës, pjesë e Parkut Kombëtar “Divjakë–Karavasta”, stafi i AdZM Fier bashkëpunoi me Bashkinë Divjakë dhe Agjencinë e Menaxhimit të Burimeve Ujore (AMBU) për largimin e mbetjeve nga hapësirat bregdetare. AdZM Lezhë zhvilloi një aksion në grykëderdhjen e lumit Drin dhe përgjatë plazhit të Vainit.

Në plazhin e Zvërnecit, brenda Peizazhit të Mbrojtur “Pishë Poro–Nartë”, AdZM Vlorë u angazhua në pastrim së bashku me Agjencinë e Administrimit të Basenit Ujor Vjosë dhe banorë të komunitetit lokal.

Këto aksione ndihmojnë në ruajtjen e ekosistemeve dhe vlerave natyrore të bregdetit, duke nxitur njëkohësisht përgjegjësinë e përbashkët për pastërtinë e tij. Kujdesi për bregdetin kërkon veprim të vazhdueshëm nga institucionet, komunitetet dhe çdo vizitor.

Nisma synoi mobilizimin e stafit të zonave të mbrojtura dhe të komunitetit për aksione konkrete pastrimi dhe mirëmbajtjeje, si dhe ndërgjegjësimin e publikut mbi rëndësinë e kujdesit të përditshëm ndaj hapësirave natyrore.

Në Parkun Kombëtar “Llogara”, AdZM Vlorë zhvilloi një aksion pastrimi përgjatë shtegut Qendra e Vizitorëve – Qafa e Thellë, të shoqëruar edhe me vendosjen e sinjalistikës vertikale për orientimin dhe sigurinë e vizitorëve. Në Parkun Natyror “Korab-Koritnik”, AdZM Kukës u angazhua në pastrimin e territorit për ruajtjen e peizazhit dhe vlerave natyrore të zonës, ndërsa në Parkun Kombëtar “Mali i Tomorrit”, AdZM Berat, në bashkëpunim me Agjencinë Rajonale të Mjedisit dhe Bashkinë Skrapar, kreu pastrimin e mbetjeve të lëna pas përfundimit të pelegrinazhit vjetor.

Aktivitete të ngjashme u zhvilluan edhe në Parkun Natyror “Qafështamë”, në “Tre Çezmat” të Parkut Kombëtar “Shebenik” nga AdZM Elbasan, si dhe përgjatë shtegut :Qendra e Vizitorëve – Gryka e Tujanit” në Parkun Kombëtar “Mali i Dajtit”, ku AdZM Tiranë bashkëpunoi me Agjencinë Kombëtare të Ekonomisë së Mbetjeve (AKEM) dhe Njësinë Administrative Dajt.

Përmes këtyre aksioneve, AKZM dhe strukturat e saj rajonale riafirmojnë angazhimin për ruajtjen e pastërtisë dhe integritetit të zonave të mbrojtura, duke kujtuar se çdo aktivitet në natyrë duhet të shoqërohet me përgjegjësi dhe respect, pa lënë pas asnjë gjurmë mbetjesh. “Male të Pastra” mbetet një traditë që bashkon institucionet, komunitetet dhe vizitorët rreth një qëllimi të përbashkët: një natyrë më e pastër dhe më e mbrojtur për brezat e ardhshëm.

1 (NJË) ROJE MJEDISORE NË ADMINISTRATËN E ZONAVE TË MBROJTURA VLORË

Thirrje për aplikim

Formular i përshkrimit të punës 

Me mbështetjen e Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura (AKZM), programi nisi zyrtarisht me një sesion informues në Kubin InNature në Tiranë, ku studentët prezantuan objektivat, metodologjinë dhe aktivitetet e planifikuara për ditët në vijim.
Gjatë punës në terren, një delegacion me përfaqësues nga AICS Tirana, Delegacioni i Bashkimit Evropian në Shqipëri dhe SIDA vizitoi ekipin për të ndjekur nga afër aktivitetet që po zhvilloheshin dhe për të shkëmbyer mendime me studentët dhe studiuesit.

Të dhënat e mbledhura gjatë workshop-it do t’u vihen në dispozicion institucioneve kombëtare dhe komuniteteve lokale, duke ofruar një vlerësim të plotë mjedisor të zonës dhe duke mbështetur identifikimin e masave të qëndrueshme zbutëse, përfshirë Zgjidhjet e Bazuara në Natyrë (Nature-Based Solutions – NBS), për adresimin e sfidave ekzistuese mjedisore.
Përmes bashkëpunimit ndërmjet universiteteve, institucioneve publike dhe partnerëve ndërkombëtarë, kjo nismë kontribuon në forcimin e njohurive shkencore, rritjen e kapaciteteve vendore dhe mbështetjen e menaxhimit mjedisor të bazuar në evidencë për zonat e mbrojtura dhe ekosistemet lumore të Shqipërisë.

Peizazhi i Mbrojtur “Liqeni i Pogradecit”

Gjeni bashkangjitur ToR-s (termat e referencës) për ekspert për “Vlerësim për zbatimin aktual të Planit të Menaxhimit si dokument paraprak për Peizazhin e ri Natyror të Liqenit të Pogradecit, në kuadër të Rezervatit të Biosferës”, të financuar nga PONT sipas granteve dhe Planeve Operacionale respektive të miratuara për vitin 2026 për Zonat e Mbrojtura sa më sipër cituar.

Parku Natyror “Korab-Koritnik”

Gjeni bashkangjitur ToR-s (termat e referencës) për ekspert për “Përgatitje një studim fizibiliteti mbi mundësitë për ture të udhëhequra në zonë. Trajnim i stafit të brendshëm për udhëheqjen e tureve të ekoturizmit”, të financuar nga PONT sipas granteve dhe Planeve Operacionale respektive të miratuara për vitin 2026 për Zonat e Mbrojtura sa më sipër cituar.

Parku Kombëtar “Alpet e Shqipërisë”

Gjeni bashkangjitur ToR-s (termat e referencës) për ekspert për “Trajnim për rritjen e kapaciteteve lidhur me këto tema: Monitorimi i shpendëve të pyllit, praktikat e qëndrueshme pyjore dhe vlerësimi i gjendjes së habitateve”, të financuar nga PONT sipas granteve dhe Planeve Operacionale respektive të miratuara për vitin 2026 për Zonat e Mbrojtura sa më sipër cituar.

Parku Kombëtar “Prespë”

Gjeni bashkangjitur ToR-s (termat e referencës) për ekspert për “Zhvillim i një baze të dhënash (database) dhe një sistemi monitorimi të gjendjes fillestare për përdorimin e pesticideve dhe plehrave në Parkun Kombëtar të Prespës”, të financuar nga PONT sipas granteve dhe Planeve Operacionale respektive të miratuara për vitin 2026 për Zonat e Mbrojtura sa më sipër cituar.

Parku Kombëtar “Shebenik”

Gjeni bashkangjitur ToR-s (termat e referencës) për ekspert për “Vlerësimi i implikimeve socio-ekonomike për menaxhimin e duhur të parkut”, të financuar nga PONT sipas granteve dhe Planeve Operacionale respektive të miratuara për vitin 2026 për Zonat e Mbrojtura sa më sipër cituar.