Në aktivitet mori pjesë Drejtoresha e Përgjithshme e AKZM-së, znj. Juxhina Spahiu, e cila theksoi rëndësinë e procesit të krijimit të rrjetit Natura 2000 në Shqipëri, si një instrument kyç për ruajtjen afatgjatë të biodiversitetit dhe përmbushjen e detyrimeve që rrjedhin nga Kapitulli 27 “Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike” në kuadër të anëtarësimit të vendit në Bashkimin Evropian.

Gjatë workshop-it u diskutuan aspektet ligjore dhe teknike të krijimit të rrjetit Natura 2000, përfshirë kriteret e përzgjedhjes së zonave dhe plotësimin e Formularëve Standardë të të Dhënave (SDF). Në këtë kuadër, AKZM prezantoi procesin, progresin dhe arritjet e deritanishme në ngritjen e rrjetit Natura 2000 në Shqipëri, si pjesë e angazhimeve të vendit në fushën e mbrojtjes së natyrës dhe përafrimit me acquis të Bashkimit Evropian.

Nga brigjet e liqenit më të madh në Ballkan, te ligatinat, lumenjtë, malet dhe peizazhet që e rrethojnë, ky territor përfaqëson një pasuri të jashtëzakonshme natyrore e kulturore, ku biodiversiteti unik ndërthuret me traditat, historinë dhe jetën e komuniteteve lokale.

Ky vlerësim është rezultat i një pune të gjatë dhe të përkushtuar, e cila kulmoi me dorëzimin e dosjes së nominimit në UNESCO në shtator 2025, pas një procesi të gjerë bashkëpunimi ndërmjet institucioneve, ekspertëve, partnerëve dhe komuniteteve në Shqipëri dhe Mal të Zi.

Statusi i Rezervës së Biosferës UNESCO konfirmon rëndësinë globale të Liqenit të Shkodrës dhe e vendos atë mes territoreve që shërbejnë si modele për ruajtjen e natyrës, zhvillimin e qëndrueshëm dhe bashkëjetesën harmonike mes njeriut dhe mjedisit.

Për këtë vit kemi numëruar rreth 830 individë, që përkthehen në 415 çifte, të cilët janë në prag të folenizimit. Vihet re se, nga viti në vit, ka një rritje të numrit të individëve të regjistruar.

Vlen të theksohet se Liqeni i Shkodrës është i vetmi mjedis në vendin tonë ku kjo specie folenizon. Dallëndyshja e detit faqebardhë folenizon në mjedise ujore, mbi zambakë, në një thellësi prej rreth 1 metri.

Gjatë aktivitetit u prezantuan tre projektet fituese, të zhvilluara përgjatë muajve të fundit nga studentët fitues, tashmë profesionistë të rinj të angazhuar në programin EU4Nature. Projektet propozojnë kulla vrojtimi të vendosura në zona të mbrojtura të vendit, të konceptuara jo vetëm si struktura për monitorimin e faunës dhe zbulimin e hershëm të zjarreve në pyje, por edhe si pika interpretimi mjedisor dhe edukimi për vizitorët. Përmes integrimit të teknologjive bashkëkohore dhe qasjeve të qëndrueshme të projektimit, këto ndërhyrje synojnë të forcojnë lidhjen mes natyrës, inovacionit dhe përfshirjes së komunitetit.

Ngjarja shërbeu gjithashtu si një moment reflektimi mbi rolin e të rinjve në proceset e projektimit dhe menaxhimit të territorit, duke dëshmuar se bashkëpunimi ndërmjet institucioneve publike, universiteteve dhe partnerëve ndërkombëtarë mund të gjenerojë zgjidhje inovative për mbrojtjen dhe promovimin e pasurive natyrore të Shqipërisë. Konkursi përfaqëson një model të suksesshëm të ndërthurjes së edukimit, kreativitetit dhe angazhimit institucional në funksion të zhvillimit të qëndrueshëm të zonave të mbrojtura.

Aktiviteti u zhvillua në prani të përfaqësuesve të institucioneve publike, akademisë, organizatave partnere dhe profesionistëve të fushës, duke shënuar përmbylljen e një procesi kombëtar që nisi në nëntor 2025 dhe që synon të shërbejë si një shembull i mirë i përfshirjes së të rinjve në projekte me ndikim të drejtpërdrejtë në mbrojtjen e mjedisit dhe zhvillimin e turizmit natyror në Shqipëri.

Gjatë aktivitetit, AKZM prezantoi “VITA Vjosa Trail”, itinerarin natyror përgjatë lumit Vjosa, ku janë rehabilituar dhe shënjuar rreth 75 km shteg përgjatë brigjeve të lumit, në funksion të promovimit të turizmit të qëndrueshëm dhe vlerave unike të Parkut Kombëtar Lumi Vjosa.

Gjatë takimit u theksua rëndësia e zonave të mbrojtura, veçanërisht Parku Kombëtar “Mali i Dajtit”, si dhe u evidentuan problematikat aktuale dhe prioritetet për periudhën në vijim.

Nga ky takim u konstatuan problematika si rreziku i zjarreve gjatë verës dhe prania e mbetjeve urbane në Zall-Bastar. U vendosën masa për forcimin e bashkërendimit ndërinstitucional, rritjen e kontrollit në terren dhe organizimin e një aksioni për pastrimin e mbetjeve.

Gjatë takimit u diskutua mbi punën e AdZM-së Korçë në PMTU “Liqeni i Pogradecit” dhe PM “Guri i Nikës – Valamarë – Lenie”, si dhe u evidentuan problematikat aktuale dhe prioritetet për periudhën në vijim.

Pjesëmarrësit e komitetit trajtuan gjithashtu problematikat kryesore që hasen në terren dhe propozuan së bashku zgjidhje konkrete për adresimin e tyre.

Komiteti synon forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe përmirësimin e menaxhimit të qëndrueshëm të zonave të mbrojtura mjedisore.

Gjatë takimit u prezantua analiza e punës së AdZM Elbasan, duke u ndalur në arritjet kryesore dhe sfidat e hasura, si dhe u diskutuan objektivat për vitin 2026, me fokus në përmirësimin e menaxhimit të zonave të mbrojtura dhe forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional.