AKZM

Tejdrinit të Bardhë

Emri i Zonës së Mbrojtur: Tejdrinit të Bardhë

  1. Kategoria

Rezervat natyror i menaxhuar kategoria IV IUCN

  1. Vendimi me të cilin është shpallur

VKM nr.102, datw 15.01.1996

  1. Sipërfaqja, vendndodhja-kordinatat

Ka një sipërfaqe prej 30ha, ndodhet në qarkun e Kukësit rrethi Has, afër fshatit Cahan.

  1. Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion

Rrugë auto Krumë- Cahan- Dajç.

  1. Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës

Pyll mix gjethe gjërë,  pjesa dominante pyll ahu. Bimet barishtore perfaqesuese jane Cephalantera rubra, Digitalis grandiflora, Cardamine bulbifera, Anemone nemorosa, Mercurialis sp.

Nga kafshët takohet takohet,  ujku,  lepuri, dhelpra, iriqi, skifteri, mëllenja.

  1. Monumente natyre 

Rreth 1.5  kilometër afër ndodhen monumentet e natyres Maja Qytezës, Shpella e Dajçit.

  1. Objekte në shërbim të komunitetit:

Një kamping në lagjen Mujaj 1.5km larg.

Balloll

Emri i Zonës së Mbrojtur: Rezervati natyror i menaxhuar, Balloll

1. Kategoria: IV-t.

2. VendimI i shpalljes Rezervat Natyror: Rregullore e Ministrisë së Bujqësisë: Nr.1 27.07.1977

3. Sipërfaqa, vendndodhja –kordinatat: Ndodhet në fshatin Corogjaf, Bashkia Poliçan me këto kordinata: 

Veri- pika 1. 4413322.24 L/ 4493314.25 V.

 Lindje-Pika 2. 4415598.10 L/4492125.39V.

 Jug -Pika 3.  4415191.14 L/4491277.07V

Perëndim -Pika 4. 4413830.77L/4491787.89 V.

Sipërfaqa: 330 ha

4. Rruga nga mund të shkohet:  Berat- Velabisht-Drobonil-Zhitom-Terpan-Corogjaf.

5. Përfaqësuesit specifik të florës dhe faunës: Përbëhet kryesisht nga: Dushqet, pishë mesdhetare, shkoza, melleza, mollë e egër, thana, dëllinja, murizi, cermendeli, etj. Mbulesa barishtore: Graminace, groshina, fieri etj. Kafshët dhe shpendët: Deri i egër, ujku, dhelpra, lepuri i egër, kunadhja, baldosa, shqiponja, skifteri, mëllinja, guak, breshkat, disa lloje zvaranikësh dhe shumë lloje zoqsh.

Levan

Emri i Zonës së Mbrojtur: “Levan” 

Kategoria: e IV-të

Vendimi me të cilin është shpallur: MB Rreg. Nr. 1, date 27.07.1977

Sipërfaqja, vendndodhja-kordinatat:  

Me sipërfaqe 200 ha     

a)         Në veri: Piak me kordinatat (4373470.35L/4506836.97V), ndjek rrugën këmbësore përgjatë përroit të Samarës

b)         Në Lindje: Pika me kordinata (4375035.91L/4507554.33V), ndjek përroin e Peshtanit, kuotat 73.0 m, deri te pika me kordinatat (4374976.13L/4506020.35V.

c)         Në Jug: Pika me kordinatat (4374976.13L/4506020.35V), ndjek rrugën këmbësore, arrat e Shullerit deri te pika me kordinata (4373378.99L/4505954.93V).

d)         Në Perëndim: Pika me kordinata (4373378.99L/4505954.93V), ndjek kurrizin deri te pika me kordinata (4373470.35L/4506836.97V).

Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion: Rruga Fier – Vloreë (Levan)

Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës: Dushk

Bërzanë

Emri i Zonës së Mbrojtur: Bërzanë

  1. Kategoria: IV. (Rezervat Natyror i Menaxhuar)
  2. Vendimi me të cilin është shpallur:Viti 1977, 1983, 1994.
  3. Sipërfaqja, vendodhja, kordinatat:

Sipërfaqja 880 ha,Vendodhja  - Berzanë  Njësia Administrative Zejmen -Lezhë, kordinatat  (X=41 43 15,5 Y=19 43 21,9)

  1. Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion

10 km nga qyteti i Lezhës, Fshati Bërzanë, hyrje e rezervatit, Qyteti Milot 5 km, Fshati më i afërt Rrasfik –Mirditë 3 km.

  1. Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës,

Bën pjesë në nënzonën gjethëmbajtëse të zonës Fitoklimatike të shkurreve mesdhetare.

16 Lloje. Llojet kryesore jane dushqet si: Shparthi (Quercus Frainetto), Bunga (Q.Petraea), Qarri (Q.Ceerris)

Bulgri (Q.Trojana), Bungebuta (Q.Pubescens), Frashëri (Fraxinus ornus), Panja fletëgjerë (Acer obtusatum) Gështenia(Castaneja sativa), Arra (Juglans Regia) etj.

23 Lloje. Lepuri (Lepuz europeus), Dhelpra(Vulpes Vulpes) Ujku, Nusja e Lalës (Mustela nivalis),etj.

  1. Objekte në shërbim të komunitetit: - Objektet shëndetsore, Lokale shërbimi dhe ushqimore për komunitetin.

Kuturman

Emri i Zonës së Mbrojtur: Rezervat Natyror i Menaxhuar: “Kuturman”

Kategoria: IV

  1. Vendimi i Këshillit Ministrave me të cilin është shpallur: nr.102, datë 15.01.1996
  2. Sipërfaqja, vendodhja, kordinatat:

Sipërfaqja:3600 ha

Vendodhja: Mirakë-Kuturman

Kordinatat:  N 4562380.24,  E 522102.78

  1. Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion

Librazhd-Mirakë 5kmLibrazhd-Kuturman 8 km

  1. Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës

Përfaqësues specifik të florës janë : Pisha e egër (Pinus halepensis),Pisha e detit ( Pinus pinastëra),Pisha e zezë (Pinus nigra)Bushi (Buxsus sempervirens),Shkoza e zezë (Carpinus orientalis),Ahu (Fagus sylvatica),Tisi(Taxus baccata),Bliri(Tilia cordata),Dushqet (Quercus sp), Dëllinja e kuqe(Juniperus oxycedrus),Frshëri bardhë (Fraxinus ornus) etj.                                                                                                                             

Përfaqësuesit specifik të Faunës janë: Ariu (Ursus arctos), Ujku(Canis lupus), Kaprolli, (Capreolus capreolus), 

Krastafillak

Emri i Zonës së Mbrojtur: Rezervat natyror i menaxhuar/Park natyror  Krastafillak

Kategoria: Kategoria Rezervat natyror i menaxhuar kategoria IV

Vendimi me të cilin është shpallur: MB Reg .nr 1 date 27.07.1977

Sipërfaqja, vendndodhja-kordinatat: Sip. 250 ha, Qarku Korçë

Kordinatat:

Bashkia Maliq   

473916.46m E

4504130.27mN

4.            Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion:

Ndodhet rreth 1 km, në Jugperëndim të qytetit Maliq     

5.            Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës:

Ariu , Dushqet, Lajthia  etj

Cangonj

Emri i Zonës së Mbrojtur: Rezervati Natyror i Menaxhuar Cangonj

Kategoria: Kategoria Rezervat natyror i menaxhuar kategoria IV sipas I.U.C.N

Vendimi me të cilin është shpallur: MB Rreg. Nr. 1, date 27.07.1977

Sipërfaqja, vendndodhja-kordinatat: Sip. 250 ha, Qarku Korçë

Kordinatat:

Në Veri: Përroi i Vranishtit (4492852.82L/4506436.65V)   Në Lindje:

(4493452.03L/4505228.22V)

Në Jug: Pika me koordinata (4492514.06L/4504621.69V)

 Në Perëndim: (4491251.52L/4505063.60V)

4.            Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion:

Bilisht  -Cangonj 12km.

Korçë- Cangonj 16 km.  

5.            Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës:

Ariu, Bredhi, Lajthia  etj               

Karaburun

Emri i Zonës së Mbrojtur: Rezervat Natyror i Menaxhuar "Karaburun"

Kategoria: IV

Vendimi me të cilin është shpallur: Rreg.MB nr. 1, date 27.7.1977

Sipërfaqja, vendndodhja-kordinatat: RNM‘Karaburun’ shtrihet në një zonë prej 20000 ha. Ndodhet në Qarkun e Vlorës dhe nërrethin e Vlorës.

Kufijtë e dixhitalizuar përfshijnë:

Në Veri: Kepi i Gjuhëzës (43.0m)(4355080.46L/4477923.30V), vijion përgjatë  vijës bregdetare të detit Adriatik deri në afërsi të Orikumit, kuota 64.0m, përroi i Gjimarës, ndjek rrugën këmbësore te Brinajt e fushës së Karaburunit, përgjatë rrugës automobilistike Orikum-Llogara, ndjek përroin e Dukatit dhe të Shatait, kuotën 487.0 m (4378403.59L/4607097.40V);

Në Lindje: Kuotën 487m(4378403.59L/4607097.40V), ndjek kurrizin dhe  rrugën këmbësore, maja Gjipalit (1446.0m) deri te qafa e Llogarasë (1025.0m)(4380181.59L/4452708.39V);

Në Jug: Qafa e Llogarasë (1025.0m)(4380181.59L/4452708.39V), zbret përroin e Qerashës, vijon me kuotën 465.0 m, deri te pika e takimit me detin Jon (4379200.75L/4449719.59V);

Në Perëndim: Deti Jon(4379200.75L/4449719.59V), vijon përgjatë vijës  bregdetare derite Kepi i Gjuhëzës (43.0 m)(4355080.46L/4477923.30V).

Rrugët me anë të të cilave shkohet në destinacion: Duke ndjekur rrugën tokësore Vlorë- Orikum- Pashaliman, ose rrugën detare.

Përfaqësuesit specifik të Florës dhe Faunës: Zona ka biodiversitet të lartë dhe të rëndësishëm në Mesdhe: livadhe alpine e subalpine, pyll pishe (Pinus nigra) dhe rrobulli (Pinus peuce, Pinus leucodermis), bredhit të Maqedonise (Abies borisii-regis), ilqes (Quercus coccifera), valanidhit (Q. macrolepis), makie tipike mesdhetare, bimësi tipike e shkëmbinjëve detare, ligatina dhe mbetje të pyjeve aluvionale, me katin litoral të shprehur mjaft mirë, me një bentos mjaft të zhvilluar, livadhe të gjërë të posidonies (Posidonia oceanica). Është zonë me një florë e faunë shumë të pasur detare dhe tokësore. Në ujrat detare takohen delfinet (Delphinus delphi dhe Tursiops truncatus), dhe mjaft lloje të tjerë të kërcënuar që mbrohen nga disa konventa. Ujrat detare të Karaburunit vizitohen nga foka e mesdheut (Monachus monachus), një nga llojet më të kërcënuar në botë. Kufiri verior i aleances OleoCeratinion; kufiri verior i qepës së detit. Zonë ku tokohen lloje endemike e subendemike si dhe  shumë lloje të rrallë e të kërcënuar (Taxus bacata, Ceratonia siliqua etj.).

Monumente natyre:

Shpella dhe Gjiri i Gramës : Rruga nëpërmjet të cilës mund të arrihet është Vlorë- Llogara-Gramë; Vlorë Deltae palasësGramë, dhe rrugës detare nga Vlora apo Dhërmiu.

Shpella e Duk Gjonit : Rruga nëpërmjet të cilës mund të arrihet është Vlore-Pashaliman- Brisan-             Ana e Detit.

Shpella e Haxhi Alisë ( Iliriane) : Rruga nëpërmjet të cilës mund të arrihet është rruga detare me anije dhe varkë nga porti i Vlorës, Qendra e Peshkimit Radhime dhe Moli i Jahteve Orikum, për në kepin e Gjuhëzës.

 

Nikaj- Mërtur, çelen bujtinat e para për turizmin malor dhe të aventurës

TIRANË, 9 Nëntor /ATSH-Nikolla Lena/.- Nikaj-Mërturi është një park rajonal në zonën verilindore dhe zë pjesën perëndimore të rrethit të Tropojës, në anën veriperëndimore të luginës së Drinit, duke u kufizuar në lindje përmes Majës së Korës dhe Qafës së Kolçit me komunën e Bujanit dhe të Fierzës dhe në perëndim përmes Qafës së Ndërmanjës dhe Qafës së Agrit me komunat e Shalës, Shoshit dhe Temalit, të rrethit të Shkodrës.

Ka vetëm dy rrugë që të çojnë në Nikaj-Mërtur, përmes liqenit të Komanit me traget dhe tjetra përmes rrugës nacionale që kalon nga Qafa e Malit, duke u kthyer majtas në Fierzë dhe duke vazhduar sipas rrjedhës së Drinit drejt Lekbibajt dhe më pas ngjitesh në perëndim. Ne zgjodhëm të parën, atë që kalon nga Komani. Ishte një ekspeditë e organizuar nga GIZ me pjesëmarrjen e disa agjencive turistike dhe të gazetarisë shqiptare, për tu njohur me natyrën, biodiversitetin, gjeografinë, traditat dhe bazat turistike të zonës.

Pas rreth një ore udhëtim, trageti qëndroi në një faqe shkëmbore të thepisur që quhej Kodër Markaj dhe aty na thanë të zbrisnim. Ajo ishte rruga për në fshatin Bris, një fshat tashmë i vogël me fare pak shtëpi. Aty ishin përgatitur dy bazat e para për turistët që vizitojnë këto anë. Pasi përgatitëm çantat e shpinës dhe morëm në duar shkopinjtë metalik të ngjitjes, filluam drejt Brisës në një shteg fare të ngushtë dhe të thepisur. Në fillim u tremba dhe dyshova se do ta bëja dot atë rrugë, por në krah kisha udhërrëfyes të zotët si Ndoc Mulajn, i rritur në këto anë dhe njohës i mirë i zonës dhe specialist në Nikajfushën e biodiversitetit, ishte Zefi, një biolog dhe pedagog në Universitetin Bujqësor, Shpresa përfaqësuese e GIZ-it, si dhe djem të fuqishëm nga agjencitë e udhëtimeve turistike që i njihnin mirë alpinizmin dhe ngjitjet në mal.

Rruga vërtetë ishte e vështirë por peisazhi përrreth të inkurajonte e të shlodhte. Shikoje bimësi të harlisur, reliev të thyer dhe poshtë fare, lliqenin që gjarpëronte mes malesh. Ndoci për të na e bërë ngjitjen sa më të lehtë, tregonte për faunën e zonës dhe kafshët e veçanta që rriten në këtë masiv pyjor. Ai na tregoi për kafshët e egra që nga ariu, derri i egër, riqebulli, shpendë e kafshë të shumta deri te ato shtëpiaket autoktone si lopa “busha”, dhia “capore” e Dragobisë, dhia e Hasit,  dhe delja bardhoke, që takohen në çdo fshat të Nikaj-Mërturit. Ndoci na foli edhe për gjallesat ujore që rriten në ujërat e ftohtë të këtyre lumenjve, e veçoi troftën pikaloshe.

Ritmin e ngjitjes e mbante një djalë i atyre anëve me emrin Fisnik, por që shkurt i thërrisnin Niku. Ishte muskuloz dhe fjalëpakë. Nuk di pse vazhdimisht ndodhej pranë meje në atë ngjitje të thepisur. Më vonë e kuptova që unë isha më i papërgatituri në këtë ngjitje dhe ai kujdesej nga afër. ”I kemi merak gazetarët” thoshte me shaka. Ndërsa Ndoci që e pëlqente shumë traditën dhe gojëdhënën, tregonte ngjarje fisesh, krijimesh e krijesash që i shkonin përshtat atye lartësive. Fliste edhe për kullat ku mjeshtri i maleve me atë shijen e vet instiktive ka shprehur zotësinë Nikaj3e vet, duke zgjedhë gur shumëngjyrësh ku ka gdhendur në to simbole autoktone që vijnë nga paganizmi e deri në ditët e sotme. Shumë prej këtyre kullave janë të ndërtuara mbi shkëmbinj, ndaj edhe duken si kala të vogla. Gjithashtu atje gjendet sot edhe një numër i konsiderueshëm i mullinjve të blojës (bluarjes) me ujë dhe një varg objektesh të tjera të rëndësishme të trashëgimisë kulturore të Nikaj-Mërturit.

Kur fliste për kullotën thoshte se “kullota e mirë bën që edhe djathi, tlyni e kosi i kulluem të jenë fort të ushqyeshëm; mjalta ka një shije të posaçme sepse bleta si thonë malsorët, “kullotë mbi lulkuqe”. Në fakt kullota polifite bën që edhe bagëtitë edhe bletët të gjejnë një larmi e për pasoje të na japin prodhime shumë cilësore, si për shijen ashtu edhe për shëndetin. Krahas bukurive natyrore përrallore, Nikaj-Mërturi ka krijuar e trashëguar në breza një folklor mjaft të pasur, këngët dhe veglat muzikore, veshjet e larmishme, dasmat dhe ritet e zakonet mortore, të cilat dëshmojnë për një zonë jashtëzakonisht të pasur me etnokulturë të veçantë dhe të bukur.

Nikaj-Mërturi përbën një nga zonat më të pasura jo vetëm në Shqipëri por edhe në rajon, me monumente natyrore e kryesisht me shpella. Duke qenë se zona është e ndërtuar nga masive gëlqerorë,  janë formuar shpella të shumta, guva e gropa. Ndër më kryesoret dhe më të veçantat janë shpella “Bira e Zezë” dhe shpella e Kakverrit, e cila që në hyrje të saj ka formën e një stadiumi të madh olimpik. Nisur nga numri i shpellave të shumta e të mëdha, po punohet që Nikaj-Mërturi të shpallet Park Speleologjik. Por çdo shpellë ka një ose më shumë legjenda, shumë atraktive për t’u njohur nga turistët. Rrëfimet për natyrën, florën dhe faunën, për gojëdhënat, etnosin dhe për gNikaj2ështenjën, “mbretëreshën” e Nikaj-Merturit, bënë që të mos i ndjenim ato 3 orë ngjitje dhe të ndodheshim përballë me Kullën e Ndok Mirashit, ku dhe ishte bujtina e parë që do na priste. I zoti i shtëpisë doli e na priti sipas zakonit. U përshëndoshëm e u ulëm në tryezën e mikëpritjes.

Ndoka ishte një burrë me trup të lidhur dhe i shtruar në muhabet. Folëm për gjithfarë gjërash, por biseda u përqendrua te vizitorët dhe turistët e huaj që ngjiten në këto anë. Ai na tha se në stinën e verës dhe në vjeshtë, vijnë mjaft vizitorë që bëhen kurioz për natyrën, mënyrën e jetesës, për historinë dhe traditën. Në dimër ngjiten vetëm aventurierët e borës dhe spelologët. Ndoka tregoi se më parë Brisi kishte rreth 50 shtëpi, por tashmë kanë mbetur vetëm 5 dhe këto shërbejnë si stacione (bujtina) që strehohen turistët.

E pyeta se nga vjen emri Bris. Më tha se bris, quhet një gur i atyre lartësive që nxjer xixa, pra strall. Guri i ka dhënë emrin fshatit. Biseda u soll tek mundësitë e jetesës dhe mjeteve të saj. Vendin kryesor në ekonominë e këtyre familjeve e zinin gështenja dhe blegtoria. Ato më shumë përdoreshin për konsum vetjak se sa për tregti. Pak tokë mbillej me misër apo fasule. Kulla ku bujtëm kishte një akomodim midis traditës dhe modernes. Kishte atë strukturë fizike dhe brenda ruante orendi zakonore si dhomën e zjarrit me oxhak, por edhe e përshtatur me dhoma fjetjeje për bujtësit. Aty mund të strehoheshin deri në 10 persona me krevate, çarçafë e batanije të pastra e të reja. Mbrëmja kaloi rreth zjarrit me kecin në hell, verën dhe rakinë tradicionale, me histori, bëma e ngjarje të vjetra e të reja.

DueliNdoci, si njohës i zakoneve, traditave e gojëdhënave, thotë se besohet sipas legjendave, se në këtë zonë kanë jetuar Kreshnikët, e ndër ta edhe Muji e Halili, këngët e të cilëve aty janë mbledhur nga folkloristët, janë trashëguar e kënduar nga banorët brez pas brezi dhe këndohen edhe sot. Nikaj-Mërturi shtrihet në një zonë me sipërfaqe mbi 200 km² ku vetëm “kashnjete” siç u thonë atje sipëfaqeve me gështenja, janë mbi 270 hektarë dhe është e vetmja zonë turistike në alpet shqiptare, ku turisti mund të rrijë një javë e më shumë pa shkuar dy herë të njëjtin vend dhe pa kaluar dy herë në të njëjtin shteg. “Kjo, sepse ka vende të shumta e të mrekullueshme dhe me dhjetra shtigje për të kaluar”, thotë ai. U fol shumë për kullat, traditat, zakonet, trimëritë, kreshnikët e heronjtë, sa djali i vogël 17-vjeçar i shtëpisë, që e thërrisnin Flori, (çudi ky emër për këto zona), rrëmbeu çiftelinë e varur në mur e ja thirri këngës “Heu trim mbi trima Gjergj Elez Alia, Një bajloz i zi prej deti kenka dal…e me sytë nga plaku i shtëpisë që i jepte shenjë, ja nisi këngës “Heu trim i madh ai Skënderbeu…”Sipas zakonit, i zoti i shtëpisë, na përcolli në shtratet e fjetjes. E nesërmja ishte tjetër ditë dhe grupi u nis në tjetër lartësi.

Fshatrat e Nikaj-Mërturit janë të shpërndarë në të gjithë zonën, afër liqenit, lumenjve dhe disa edhe afër bjeshkëve, si Bëtosha, Brisa, Salca, Peraj, Vrana, Curraj i Epër, Qereshi dhe Mulaj. Ato janë vendosur në çdo vend ku ka qenë e Nikaj kengamundur të ndërtohet një shtëpi dhe të ketë edhe një copë tokë, si në maja kodrash, livadhe, por disa kulla janë ndërtuar edhe në shkëmbinj, kthyer me kurriz nga humnera për arsye mbrojtjeje nga sulmet e pushtuesve dhe gjakmarrja.
Kujdesi dhe infrastruktura rrugore, do të bënte që kjo zonë të kthehej vërtetë në një zonë atraktive për turistët dhe aventurierët e lartësive. Sot aty ka vetëm dy kulla-bujtinë, ajo e Ndokës dhe Nikollës, por së shpejti në këtë krahinë do të ketë disa. /m.m/

Nis testimi dendrometrik në pyjet e Elbasanit

TIRANË, 6 Nëntor / ATSH / – Në pyjet e qarkut të Elbasanit dhe në Zonën e Mbrojtur Shebenikë-Jabllanicë, ka nisur numerimi i drurëve për hektar sipërfaqe. Këto quhen sipërfaqe provë të përkohshme, sepse monitorimi i shtimit të drurëve për hapsirë, bëhet vazhdimisht.

Të dhënat dendrometrike në pyjet e ahut dhe lisit realizohen për të nxjerrë volumin aktual dhe numrin e drurëve për hektar në këto pyje.

Rritja mesatare vjetore si dhe rritja vijuese, është analizë e përhershme e masiveve pyjore dhe kryhet nga specialistët e AdZM e qarkut te Elbasanit. /a.ke/

Page 10 of 18

Regjistrohu me E-mail

Adresa/Kontakte

Rruga: Norbert Jokl KP:1000, Tiranë, Albania

Tel: +35542258120 / +35542225068

Email:
info@akzm.gov.al
denonco@akzm.gov.al

Rrjetat Sociale/Mobile App

googleplay